Current Affairs in Gujarati 6th November 2026 : Current GK

1. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળ દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવેલી VISTAR યોજનાનું પૂરું નામ શું છે?
A. વિકસિત ભારત આંકડાકીય પરિવર્તન અને સંશોધન  
B. વિકસિત ભારત ઇનિશિયેટિવ ફોર સ્ટેટિસ્ટિકલ ટ્રાન્સફોર્મેશન, એનાલિટિક્સ એન્ડ રિસર્ચ  
C. સંકલિત આંકડાકીય ટ્રેકિંગ અને વિશ્લેષણ માટેનું વિઝન  
D. વિકસિત ભારત સંકલિત આંકડાશાસ્ત્ર અને વિશ્લેષણ સુધારણા  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે વિકસિત ભારત ઇનિશિયેટિવ ફોર સ્ટેટિસ્ટિકલ ટ્રાન્સફોર્મેશન, એનાલિટિક્સ એન્ડ રિસર્ચ (VISTAR) યોજનાને મંજૂરી આપી છે. આ યોજના માટે ₹4,371.10 કરોડનું બજેટ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. આ યોજના નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી 2030-31 સુધી અમલમાં રહેશે.
2. VISTAR યોજના માટે અંદાજે કેટલી રકમ ફાળવવામાં આવી છે?
A. ₹2,814 કરોડ  
B. ₹3,788 કરોડ  
C. ₹4,371 કરોડ  
D. ₹14,500 કરોડ  
Answer: C
स्पष्टीकरण
: VISTAR યોજનાને ₹4,371.10 કરોડના કુલ બજેટ સાથે કેન્દ્રીય ક્ષેત્રની યોજના તરીકે મંજૂરી આપવામાં આવી છે. તેનો હેતુ આંકડાકીય માળખામાં સુધારો કરવો, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), મશીન લર્નિંગ (ML) નો ઉપયોગ કરવો અને રાજ્યોની આંકડાકીય વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
3. સુધારેલી અગ્નિપથ યોજના અનુસાર, શરૂઆતના ચાર વર્ષના કાર્યકાળ પછી પસંદગી ન પામેલા અગ્નિવીરોને શું મળશે?
A. તાત્કાલિક કાયમી નિમણૂક  
B. નિયમિત સેવામાં જોડાવાની તક સાથે વધારાના 2 વર્ષનો કાર્યકાળ  
C. માત્ર સેવા નિધિનો લાભ અને સેવામાંથી મુક્તિ  
D. અર્ધલશ્કરી દળોમાં આપમેળે નિમણૂક  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે અગ્નિપથ યોજનામાં ફેરફારોને મંજૂરી આપી છે. આ યોજના હેઠળ 25% અગ્નિવીરોને ચાર વર્ષ પછી યોગ્યતા અને મેરિટના આધારે નિયમિત સેવામાં સામેલ કરવામાં આવશે. બાકીના 75% અગ્નિવીરોને વધુ પગાર સાથે વધારાના બે વર્ષ સેવા કરવાની તક મળશે. ત્યારબાદ તેમની ઇચ્છા, શારીરિક યોગ્યતા અને નિર્ધારિત માપદંડોના આધારે નિયમિત કેડરમાં સામેલ થવાની તક મળશે.
4. ફાસ્ટ ટ્રેક સ્પેશિયલ કોર્ટ (FTSC) યોજના, જેમાં POCSO અદાલતોનો પણ સમાવેશ થાય છે, તેને ક્યાર સુધી લંબાવવામાં આવી છે?
A. માર્ચ 2028  
B. માર્ચ 2030  
C. માર્ચ 2031  
D. માર્ચ 2035  
Answer: C
स्पष्टीकरण:
કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ફાસ્ટ ટ્રેક સ્પેશિયલ કોર્ટ (FTSC) યોજનાને વધુ પાંચ વર્ષ સુધી ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી છે. આ યોજના એપ્રિલ 2026 થી માર્ચ 2031 સુધી ચાલુ રહેશે. આ માટે ₹3,788.04 કરોડનું બજેટ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. આ યોજના હેઠળ વધુમાં વધુ 850 અદાલતો સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
5. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ગ્રિડ-સ્તરની ઊર્જા સંગ્રહ પ્રણાલીઓ માટે ₹14,500 કરોડની વાયેબિલિટી ગેપ ફંડિંગ (VGF) યોજનાને કેટલી ક્ષમતાના લક્ષ્ય સાથે મંજૂરી આપી છે?
A. 50 GWh  
B. 75 GWh  
C. 92 GWh  
D. 100 GWh  
Answer: C
स्पष्टीकरण:
આ યોજનાનો હેતુ પાંચ વર્ષમાં 92 GWh ક્ષમતાની ગ્રિડ-સ્તરની ઊર્જા સંગ્રહ પ્રણાલી (ESS) વિકસાવવાનો છે. આ યોજના નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી 2030-31 સુધી અમલમાં રહેશે. નવીનીકરણીય ઊર્જાનો ઉપયોગ વધારવો અને વીજળીના ગ્રિડની સ્થિરતા મજબૂત બનાવવી તેનો મુખ્ય હેતુ છે.
6. COP31 (2026 સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જળવાયુ પરિવર્તન પરિષદ) ક્યાં યોજાઈ રહી છે?
A. બેલેમ, બ્રાઝિલ  
B. અંતાલ્યા, તુર્કિયે  
C. દુબઈ, સંયુક્ત આરબ અમીરાત  
D. અદીસ અબાબા, ઇથિયોપિયા  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
COP31 પરિષદ 9 થી 20 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન અંતાલ્યા, તુર્કિયેમાં યોજાવાની છે. આ પરિષદમાં જળવાયુ પરિવર્તન અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. ભાગીદારી વ્યવસ્થા હેઠળ ઓસ્ટ્રેલિયા વાટાઘાટોની પ્રક્રિયાનું નેતૃત્વ કરશે.
7. બહામાસ આંતરરાષ્ટ્રીય સૌર ગઠબંધન (ISA) નો કેટલામો સભ્ય દેશ બન્યો છે?
A. 100મો  
B. 110મો  
C. 116મો  
D. 120મો  
Answer: C
स्पष्टीकरण:
બહામાસ આંતરરાષ્ટ્રીય સૌર ગઠબંધન (ISA) નો 116મો સભ્ય દેશ બન્યો છે. નવેમ્બર 2026ની શરૂઆતમાં નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી 9મી ISA બેઠક દરમિયાન બહામાસે સભ્યપદ માટેનું સ્વીકૃતિ પત્ર જમા કરાવ્યું હતું.
8. વર્ષ 2026ની અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં કયા રાજકીય પક્ષે પ્રતિનિધિ ગૃહ અને સેનેટ બંનેમાં બહુમતી મેળવી હતી?
A. રિપબ્લિકન પાર્ટી  
B. ડેમોક્રેટિક પાર્ટી  
C. અપક્ષ ગઠબંધન  
D. કોઈપણ પક્ષને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી નહોતી  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
વર્ષ 2026ની અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીએ મોટી જીત મેળવી હતી. પક્ષે પ્રતિનિધિ ગૃહમાં ઓછામાં ઓછી 250 બેઠકો જીતવાનો અને સેનેટ પર નિયંત્રણ મેળવવાનો અંદાજિત દેખાવ કર્યો હતો. આના કારણે રિપબ્લિકન પાર્ટીની બંને ગૃહોમાં બહુમતી સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી.
9. 6 નવેમ્બર 2026ની સવારે દિલ્હીની હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI) લગભગ કેટલા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો?
A. 250–300  
B. 320–350  
C. લગભગ 389  
D. 450થી વધુ  
Answer: C
स्पष्टीकरण:
કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB) ના આંકડા અનુસાર, 6 નવેમ્બર 2026ની સવારે દિલ્હીની કલાકદીઠ AQI વધીને લગભગ 389 સુધી પહોંચી ગઈ હતી. પવનની ઓછી ગતિ અને પડોશી રાજ્યોમાં પરાળી સળગાવવાની ઘટનાઓને કારણે હવા પ્રદૂષણની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ હતી.
10. સુપ્રીમ કોર્ટ અનુસાર, ધરપકડ કરાયેલી વ્યક્તિને મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવાની 24 કલાકની સમયમર્યાદા ક્યારથી શરૂ થાય છે?
A. ધરપકડની ઔપચારિક નોંધણીથી  
B. વાસ્તવિક કસ્ટડીમાં લેવાના સમયથી  
C. FIR નોંધાવવાથી  
D. પોલીસ સ્ટેશનમાં એન્ટ્રી કરવાથી  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 22 અનુસાર ધરપકડ કરાયેલી વ્યક્તિને 24 કલાકની અંદર મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ રજૂ કરવાની સમયમર્યાદા વાસ્તવિક કસ્ટડીમાં લેવાની ક્ષણથી શરૂ થાય છે. આ સમયમર્યાદા ધરપકડની ઔપચારિક નોંધણી પછી શરૂ થતી નથી.
11. સ્વચ્છ ભારત મિશન (ગ્રામીણ) ના બીજા તબક્કાને ક્યાર સુધી લંબાવવામાં આવ્યો છે?
A. માર્ચ 2027  
B. માર્ચ 2028  
C. માર્ચ 2030  
D. માર્ચ 2031  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
નાણાં મંત્રાલયે સ્વચ્છ ભારત મિશન (ગ્રામીણ) ના બીજા તબક્કાને 31 માર્ચ 2028 સુધી લંબાવ્યો છે. તેનો મુખ્ય હેતુ બાકીના ગામોને ODF Plus નો દરજ્જો પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરવાનો છે. આ વિસ્તરણ હાલના બજેટ હેઠળ કરવામાં આવ્યું છે.
12. ક્રિસ્ટિયાનો રોનાલ્ડોએ કઈ રાષ્ટ્રીય ફૂટબોલ ટીમમાંથી નિવૃત્તિ જાહેર કરી છે?
A. સ્પેન  
B. પોર્ટુગલ  
C. બ્રાઝિલ  
D. આર્જેન્ટિના  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
ક્રિસ્ટિયાનો રોનાલ્ડોએ પોર્ટુગલની રાષ્ટ્રીય ફૂટબોલ ટીમમાંથી નિવૃત્તિ લીધી છે. તેણે પોતાની કારકિર્દી દરમિયાન 234 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચ રમી અને 146 ગોલ કર્યા છે. તે આંતરરાષ્ટ્રીય ફૂટબોલના સૌથી સફળ ખેલાડીઓમાંનો એક રહ્યો છે.
13. પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય મકાઈ પરિષદ 2026 કયા શહેરમાં યોજાઈ હતી?
A. નવી દિલ્હી  
B. હૈદરાબાદ  
C. બેંગલુરુ  
D. પુણે  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય મકાઈ પરિષદ 2 થી 4 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન તેલંગાણાના હૈદરાબાદમાં યોજાઈ હતી. આ પરિષદનો મુખ્ય હેતુ મકાઈ સંશોધન, ઉત્પાદન ક્ષમતા અને ટકાઉ મૂલ્ય શૃંખલાને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો.
14. સુધારેલી અગ્નિપથ યોજના અનુસાર ચાર વર્ષની સેવા પછી પ્રારંભિક કાયમી પસંદગીનો દર કેટલો રહેશે?
A. 10%  
B. 25%  
C. 50%  
D. 75%  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
સુધારેલી અગ્નિપથ યોજનામાં ચાર વર્ષની સેવા પછી 25% અગ્નિવીરોને મેરિટના આધારે નિયમિત સેવામાં સામેલ કરવાની જોગવાઈ ચાલુ રહેશે. નવા ફેરફારોનો મુખ્ય હેતુ બાકીના 75% અગ્નિવીરોને વધારાની સેવા અને નિયમિત કેડરમાં જોડાવાની તક આપવાનો છે.
15. DRDO એ પ્રલય ક્વાઝી-બેલિસ્ટિક મિસાઇલનું સફળ પરીક્ષણ ક્યાંથી કર્યું?
A. વ્હીલર ટાપુ  
B. ચાંદીપુર, ઓડિશા  
C. પોખરણ  
D. શ્રીહરિકોટા  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) એ પ્રલય જમીનથી જમીન પર પ્રહાર કરતી ક્વાઝી-બેલિસ્ટિક મિસાઇલનું સફળ પરીક્ષણ ઓડિશાના ચાંદીપુર સ્થિત ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જમાંથી કર્યું હતું. આ મિસાઇલ ભારતની સંરક્ષણ ક્ષમતાને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ છે.
16. હેરી કેને 2029 સુધી કઈ ફૂટબોલ ક્લબ સાથે પોતાનો કરાર લંબાવ્યો છે?
A. માન્ચેસ્ટર સિટી  
B. બાયર્ન મ્યુનિક  
C. રિયલ મેડ્રિડ  
D. આર્સેનલ  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
ઇંગ્લેન્ડના સ્ટાર ફૂટબોલ ખેલાડી હેરી કેને બાયર્ન મ્યુનિક સાથેનો પોતાનો કરાર 2029 સુધી લંબાવ્યો છે. ક્લબ માટે તેનું પ્રદર્શન શાનદાર રહ્યું છે. તેણે પોતાના રમત પ્રદર્શન દ્વારા ટીમને ઘણી મહત્વપૂર્ણ સફળતાઓ મેળવવામાં યોગદાન આપ્યું છે.
17. અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં JD વેન્સ સહિતના રિપબ્લિકન નેતાઓએ પક્ષની હારનું મુખ્ય કારણ કયા મુદ્દા પર લોકોની નારાજગીને ગણાવ્યું?
A. માત્ર સ્થાનિક મોંઘવારી  
B. ઈરાન સાથે સંબંધિત યુદ્ધ  
C. માત્ર ઇમિગ્રેશન નીતિ  
D. AI નિયમન  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
ઉપરાષ્ટ્રપતિ JD વેન્સ સહિત અનેક રિપબ્લિકન નેતાઓએ ચૂંટણીમાં પક્ષના નબળા પ્રદર્શન માટે ઈરાન સાથે સંબંધિત ચાલી રહેલા યુદ્ધ પ્રત્યે લોકોની નારાજગીને મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું હતું. આ મુદ્દાની ચૂંટણીના પરિણામો પર અસર પડી હોવાનું માનવામાં આવે છે.
18. નવેમ્બર 2026માં ભારત અને નેપાળ વચ્ચેની ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીતમાં સંપર્ક વ્યવસ્થા, જળવિદ્યુત અને કયા વિષય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું?
A. સંરક્ષણ કરાર  
B. આપત્તિ કૂટનીતિ  
C. માત્ર મુક્ત વેપાર કરાર  
D. અવકાશ સહયોગ  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
નવેમ્બર 2026માં ભારત અને નેપાળ વચ્ચે રાજદ્વારી પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો થયો હતો. નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહની 22 થી 24 નવેમ્બર સુધીની પ્રસ્તાવિત મુલાકાત પહેલાં બંને દેશો વચ્ચે સંપર્ક વ્યવસ્થા, જળવિદ્યુત અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સંબંધિત સહયોગ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
19. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળ દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવેલી મહત્વપૂર્ણ ખનિજ પ્રક્રિયા યોજનામાં કેટલા ટકા મૂડી સબસિડી આપવામાં આવશે?
A. 20%  
B. 25%  
C. 30%  
D. 40%  
Answer: C
स्पष्टीकरण:
કેન્દ્ર સરકારે આશરે ₹2,814 કરોડની મહત્વપૂર્ણ ખનિજ પ્રક્રિયા યોજનાને મંજૂરી આપી છે. આ યોજના હેઠળ પસંદ કરાયેલા રાજ્યોમાં મહત્વપૂર્ણ ખનિજ પ્રક્રિયા એકમો સ્થાપવા માટે 30% મૂડી સબસિડી આપવામાં આવશે.
20. QS એશિયા યુનિવર્સિટી રેન્કિંગ 2027માં ભારતની કઈ સંસ્થાએ શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું હતું?
A. IIT બોમ્બે  
B. IIT દિલ્હી  
C. IISc બેંગલુરુ  
D. IIT મદ્રાસ  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
QS એશિયા યુનિવર્સિટી રેન્કિંગ 2027માં IIT દિલ્હી એ ભારતની મુખ્ય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં સૌથી ઊંચું સ્થાન મેળવ્યું હતું. આ રેન્કિંગમાં ભારતીય સંસ્થાઓનું પ્રદર્શન અલગ-અલગ રહ્યું હતું અને IIT દિલ્હીએ દેશ માટે સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું.
21. સુપ્રીમ કોર્ટ અનુસાર, બે બાળકોના ધોરણ પર આધારિત કાયદાઓ હવે મોટા પ્રમાણમાં જૂના કેમ થઈ ગયા છે?
A. વધતી વસ્તીને કારણે  
B. પ્રજનન દર બદલીના સ્તરથી નીચે જવાને કારણે  
C. વધતા શહેરીકરણને કારણે  
D. અદાલતોમાં કામનું ભારણ વધવાને કારણે  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં પ્રજનન દરમાં ઘટાડો થયો છે અને તે બદલીના સ્તરથી નીચે પહોંચ્યો છે. આ કારણે બે બાળકોના ધોરણ સાથે સંબંધિત દંડાત્મક જોગવાઈઓનું મહત્વ અગાઉની સરખામણીએ ઘટ્યું છે.
22. ભારતીય ટેલિકોમ્યુનિકેશન રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી (TRAI) એ નેટવર્ક મેપિંગ માટે કયું પ્લેટફોર્મ શરૂ કર્યું છે?
A. ANUBHAV  
B. DigiSetu  
C. NetMap  
D. SpectrumView  
Answer: A
स्पष्टीकरण:
ભારતીય ટેલિકોમ્યુનિકેશન રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી (TRAI) એ ANUBHAV પ્લેટફોર્મ શરૂ કર્યું છે. તેનો હેતુ નેટવર્ક મેપિંગને વધુ સારું બનાવવાનો અને ટેલિકોમ નેટવર્ક સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ માહિતી ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.
23. નવી ભૂકંપશાસ્ત્રીય વેધશાળાનું ઉદ્ઘાટન ક્યાં કરવામાં આવ્યું છે?
A. લેહ  
B. કિશ્તવાડ (જમ્મુ અને કાશ્મીર)  
C. શિમલા  
D. દહેરાદૂન  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
જમ્મુ અને કાશ્મીરના કિશ્તવાડમાં નવી ભૂકંપશાસ્ત્રીય વેધશાળાનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. આ વેધશાળાનો હેતુ વિસ્તારમાં ભૂકંપની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવાનો અને ભૂકંપ નિરીક્ષણ પ્રણાલીને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
24. નવેમ્બર 2026ની શરૂઆતમાં પ્રકાશિત અહેવાલો અનુસાર, ભારતને નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષેત્રમાં અંદાજે કેટલા ડોલરના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતાઓ મળી છે?
A. 100 અબજ ડોલર  
B. 250 અબજ ડોલર  
C. 400 અબજ ડોલર  
D. 500 અબજ ડોલર  
Answer: C
स्पष्टीकरण:
નવેમ્બર 2026ની શરૂઆતમાં પ્રકાશિત અહેવાલો અનુસાર, ભારતને નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષેત્રમાં અંદાજે 400 અબજ ડોલરના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતાઓ મળી છે. આ રોકાણ દેશમાં સ્વચ્છ ઊર્જા ઉત્પાદન અને નવીનીકરણીય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સને પ્રોત્સાહન આપવામાં મદદ કરશે.
25. ચોથી ખાણ મંત્રી પરિષદ 2026 કયા રાજ્યમાં યોજાઈ હતી?
A. નવી દિલ્હી  
B. ગોવા  
C. ઝારખંડ  
D. ઓડિશા  
Answer: B
स्पष्टीकरण:
કેન્દ્રીય ખાણ મંત્રાલય દ્વારા ચોથી ખાણ મંત્રી પરિષદ 5 અને 6 નવેમ્બર 2026ના રોજ ગોવામાં યોજવામાં આવી હતી. આ પરિષદમાં ખાણ ક્ષેત્રનો વિકાસ, ખનિજ સંસાધનોનો યોગ્ય ઉપયોગ અને રાજ્યો વચ્ચેના સહયોગ સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.