Current Affairs in Gujarati 14th November 2026 : Current GK

1. O.P. જિંદાલ ગ્લોબલ યુનિવર્સિટીના સેન્ટર ફોર ન્યૂ ઇકોનોમિક્સ સ્ટડીઝ (CNES) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા એક્સેસ ઇક્વાલિટી ઇન્ડેક્સ (AEI) 2026માં કયા રાજ્યએ પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું?
A) કેરળ  
B) આંધ્રપ્રદેશ  
C) ગોવા  
D) સિક્કિમ  
Answer: C) ગોવા
स्पष्टीकरण:
ગોવાએ 0.68ના સ્કોર સાથે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું, જ્યારે આંધ્રપ્રદેશ (0.66) બીજા અને સિક્કિમ (0.63) ત્રીજા સ્થાને રહ્યા.
2. એક્સેસ ઇક્વાલિટી ઇન્ડેક્સ 2026માં કયા રાજ્યએ બીજું સ્થાન મેળવ્યું અને સામાજિક-આર્થિક સુરક્ષા સ્તંભમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું?
A) કેરળ  
B) આંધ્રપ્રદેશ  
C) તમિલનાડુ  
D) તેલંગાણા  
Answer: B) આંધ્રપ્રદેશ
स्पष्टीकरण:
આંધ્રપ્રદેશે કુલ 0.66ના સ્કોર સાથે બીજું સ્થાન મેળવ્યું અને સામાજિક-આર્થિક સુરક્ષામાં 0.69ના સ્કોર સાથે દેશભરમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું.
3. ઓક્ટોબર 2026માં ભારતની કુલ નિકાસ (માલસામાન + સેવાઓ) વધીને રેકોર્ડ કેટલા અબજ અમેરિકી ડોલર સુધી પહોંચી?
A) 69.27 અબજ અમેરિકી ડોલર  
B) 79.50 અબજ અમેરિકી ડોલર  
C) 89.99 અબજ અમેરિકી ડોલર  
D) 99.50 અબજ અમેરિકી ડોલર  
Answer: C) 89.99 અબજ અમેરિકી ડોલર
स्पष्टीकरण:
ભારતની કુલ નિકાસમાં વાર્ષિક ધોરણે 29.9%નો વધારો થયો અને તે રેકોર્ડ 89.99 અબજ અમેરિકી ડોલર સુધી પહોંચી. માત્ર માલસામાનની નિકાસમાં 45.06%નો વધારો થયો અને તે અત્યાર સુધીના સર્વોચ્ચ સ્તર 49.47 અબજ અમેરિકી ડોલર સુધી પહોંચી.
4. ઓક્ટોબર 2026માં ભારતની કુલ વેપાર ખાધ કેટલી હતી?
A) 25.15 અબજ અમેરિકી ડોલર  
B) 20.09 અબજ અમેરિકી ડોલર  
C) 39.88 અબજ અમેરિકી ડોલર  
D) 15.50 અબજ અમેરિકી ડોલર  
Answer: B) 20.09 અબજ અમેરિકી ડોલર
स्पष्टीकरण:
ભારતની કુલ વેપાર ખાધ અગાઉના વર્ષના 25.15 અબજ અમેરિકી ડોલરથી ઘટીને 20.09 અબજ અમેરિકી ડોલર થઈ હતી. સેવાઓની મજબૂત નિકાસે આ ઘટાડામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
5. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નવેમ્બર 2026માં બેંગલુરુ મેટ્રોની કઈ લાઇનના એક ભાગનું ઉદ્ઘાટન કર્યું?
A) પર્પલ લાઇન  
B) ગ્રીન લાઇન  
C) પિંક લાઇન  
D) બ્લુ લાઇન  
Answer: C) પિંક લાઇન
स्पष्टीकरण:
વડાપ્રધાન મોદીએ લગભગ 3,470 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે બનાવવામાં આવેલા કાલેના અગ્રહારા થી તવારેકેરે સુધીના 7.5 કિલોમીટર લાંબા એલિવેટેડ પિંક લાઇન વિભાગનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આના કારણે બેંગલુરુ મેટ્રોનું કાર્યરત નેટવર્ક વિસ્તર્યું.
6. કેન્દ્રીય ગ્રાહક સુરક્ષા સત્તામંડળ (CCPA)એ પ્રી-રાઇડ ટિપ ફીચર સાથે જોડાયેલા 'ડાર્ક પેટર્ન'ના મામલે કઈ કંપની પર 10 લાખ રૂપિયાનો દંડ લગાવ્યો?
A) ઉબર  
B) ઓલા  
C) રેપિડો  
D) બ્લુસ્માર્ટ  
Answer: B) ઓલા
स्पष्टीकरण:
CCPAએ ANI Technologies (Ola) પર મુસાફરી પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ગ્રાહકો પાસેથી વધારાની રકમ એટલે કે ટિપ માંગવા બદલ 10 લાખ રૂપિયાનો દંડ લગાવ્યો. આ પદ્ધતિને ડાર્ક પેટર્ન માનવામાં આવી હતી.
7. ભારત અને મ્યાનમાર વચ્ચેની નૌકાદળ કવાયતની આઠમી આવૃત્તિ IMNEX-26 નવેમ્બર 2026માં ક્યાં યોજાઈ હતી?
A) મિલન (MILAN)  
B) IMNEX-26  
C) સ્લિનેક્સ (SLINEX)  
D) સિમ્બેક્સ (SIMBEX)  
Answer: B) IMNEX-26
स्पष्टीकरण:
ભારત-મ્યાનમાર નૌકાદળ કવાયતની આઠમી આવૃત્તિ IMNEX-26નું આયોજન 10થી 14 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન વિશાખાપટ્ટનમ ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું. તેનો હેતુ દરિયાઈ સહયોગ અને પરસ્પર કાર્યક્ષમતાને મજબૂત બનાવવાનો હતો. આ કવાયતમાં INS રાણા, INS સુમેધા અને UMS કિંગ સિન ફ્યુ શિન જેવા જહાજોએ ભાગ લીધો હતો.
8. નીતિ આયોગે નવેમ્બર 2026માં કઈ યોજનાના 14 ક્ષેત્રોમાં થયેલી અસરનું મૂલ્યાંકન કરતો અહેવાલ જાહેર કર્યો?
A) મેક ઇન ઇન્ડિયા  
B) ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી પ્રોત્સાહન યોજના (PLI)  
C) સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા  
D) ડિજિટલ ઇન્ડિયા  
Answer: B) ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી પ્રોત્સાહન યોજના (PLI)
स्पष्टीकरण:
IIM અમદાવાદના સહયોગથી તૈયાર કરવામાં આવેલા 'PLI Schemes Impact Assessment' અહેવાલ અનુસાર, આ યોજનાઓ દ્વારા 2.4 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ આકર્ષવામાં આવ્યું, જે નિર્ધારિત લક્ષ્યાંકના 76% જેટલું છે. આ ઉપરાંત 22.66 લાખ કરોડ રૂપિયાનું ઉત્પાદન અને વેચાણ નોંધાયું હતું.
9. કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી પ્રલ્હાદ જોશીએ નવેમ્બર 2026માં કઈ સંસ્થાની ત્રણ ડિજિટલ પહેલોનું ઉદ્ઘાટન કર્યું?
A) CBSE  
B) કેન્દ્રીય વિદ્યાલય સંગઠન (KVS)  
C) NCERT  
D) NIOS  
Answer: B) કેન્દ્રીય વિદ્યાલય સંગઠન (KVS)
स्पष्टीकरण:
આ ત્રણ પહેલોમાં AI આધારિત વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર (VSK), KVS-સંવાદ પેરેન્ટ કનેક્ટ એપ અને પોર્ટલ તથા KVS એલ્યુમની કનેક્ટ પોર્ટલનો સમાવેશ થાય છે. આ પહેલો રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020 અને ડિજિટલ ઇન્ડિયાને અનુરૂપ શરૂ કરવામાં આવી છે.
10. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે નવેમ્બર 2026માં ભારતીય વાયુસેનાના કયા એકમ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી સ્વદેશી AI એપ્લિકેશનોનું અનાવરણ કર્યું?
A) DRDO  
B) UDAAN  
C) ADE  
D) HAL  
Answer: B) UDAAN
स्पष्टीकरण:
ભારતીય વાયુસેનાના Unit for Digitisation, Automation, Artificial Intelligence and Application Networking (UDAAN) એકમ દ્વારા આ AI એપ્લિકેશનો વિકસાવવામાં આવી હતી. એર ફોર્સ કમાન્ડર્સ કોન્ફરન્સ 2026 દરમિયાન તેને લોન્ચ કરવામાં આવી હતી.
11. WHO સંબંધિત તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, ભારતમાં 2015થી 2025 દરમિયાન ક્ષય રોગ (TB)ના કારણે થતા મૃત્યુમાં અંદાજે કેટલા ટકાનો ઘટાડો થયો?
A) 25%  
B) 38%  
C) 45%  
D) 50%  
Answer: B) 38%
स्पष्टीकरण:
ભારતમાં ક્ષય રોગના કારણે થતા મૃત્યુમાં 38%નો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે વૈશ્વિક સરેરાશ લગભગ 35% હતી. રાષ્ટ્રીય ક્ષય રોગ નાબૂદી કાર્યક્રમ હેઠળ દવા-સંવેદનશીલ TBની સારવારનો સફળતા દર 94% રહ્યો હતો.
12. 13-14 નવેમ્બર 2026ની આસપાસ કઈ કંપનીની સેવાઓ (Outlook, Teams વગેરે) મોટા વૈશ્વિક આઉટેજથી પ્રભાવિત થઈ હતી?
A) ગૂગલ  
B) માઇક્રોસોફ્ટ  
C) એમેઝોન  
D) એપલ  
Answer: B) માઇક્રોસોફ્ટ
स्पष्टीकरण:
Outlook અને Teams સહિત Microsoft 365ની સેવાઓ સતત બીજા દિવસે મોટા પ્રમાણમાં પ્રભાવિત થઈ હતી. કંપનીએ જણાવ્યું કે તેને કોઈપણ દૂષિત પ્રવૃત્તિની જાણ નહોતી અને સેવાઓ ફરી શરૂ કરવા માટે પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા હતા.
13. અમેરિકાના FAAએ કયા કારણોસર દેશભરની તમામ ફ્લાઇટ્સને અસ્થાયી રૂપે રોકવાનો દુર્લભ આદેશ જાહેર કર્યો?
A) સાયબર હુમલો  
B) સંચાર વ્યવસ્થામાં ખામી  
C) હવામાન સંબંધિત કટોકટી  
D) પાઇલટોની હડતાળ  
Answer: B) સંચાર વ્યવસ્થામાં ખામી
स्पष्टीकरण:
ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (FAA)એ પ્રાદેશિક હવાઈ ટ્રાફિક કંટ્રોલ કેન્દ્રોમાં સંચાર વ્યવસ્થામાં ખામીના કારણે ફ્લાઇટ્સ રોકી દીધી હતી. બાદમાં આ પ્રતિબંધ હટાવી લેવામાં આવ્યો હતો.
14. નવેમ્બર 2026ના મધ્યમાં કયા દેશે દાવો કર્યો કે તેણે બહેરીનમાં અમેરિકાના એક અર્લી વોર્નિંગ રડારને નષ્ટ કર્યું છે?
A) રશિયા  
B) ઈરાન  
C) યમન (હૂતી)  
D) સીરિયા  
Answer: B) ઈરાન
स्पष्टीकरण:
અમેરિકાની કાર્યવાહીનો બદલો લેવા માટે ઈરાને આ હુમલાનો દાવો કર્યો હતો, પરંતુ અમેરિકાએ આ દાવાને નકારી કાઢ્યો હતો. આ ઘટના પ્રદેશમાં વધતા તણાવ વચ્ચે બની હતી.
15. નવેમ્બર 2026માં KVS દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી ત્રણ ડિજિટલ પહેલોમાંથી કઈ પહેલનો સમાવેશ થતો નથી?
A) AI આધારિત વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર  
B) KVS-સંવાદ પેરેન્ટ કનેક્ટ  
C) KVS ડિજિટલ ક્લાસરૂમ પ્લેટફોર્મ  
D) KVS એલ્યુમની કનેક્ટ પોર્ટલ  
Answer: C) KVS ડિજિટલ ક્લાસરૂમ પ્લેટફોર્મ
स्पष्टीकरण:
KVS દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી ત્રણ પહેલોમાં AI આધારિત વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર, KVS-સંવાદ પેરેન્ટ કનેક્ટ એપ/પોર્ટલ અને KVS એલ્યુમની કનેક્ટ પોર્ટલનો સમાવેશ થાય છે.
16. ઓક્ટોબર 2026માં ભારતની માલસામાનની નિકાસ રેકોર્ડ કેટલા અબજ અમેરિકી ડોલર સુધી પહોંચી?
A) 34.11 અબજ અમેરિકી ડોલર  
B) 49.47 અબજ અમેરિકી ડોલર  
C) 40.51 અબજ અમેરિકી ડોલર  
D) 55.00 અબજ અમેરિકી ડોલર  
Answer: B) 49.47 અબજ અમેરિકી ડોલર
स्पष्टीकरण:
ભારતની માલસામાનની નિકાસમાં 45.06%નો વધારો થયો અને તે અત્યાર સુધીના સર્વોચ્ચ સ્તર 49.47 અબજ અમેરિકી ડોલર સુધી પહોંચી. પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને એન્જિનિયરિંગ વસ્તુઓએ આ વૃદ્ધિમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું.
17. એક્સેસ ઇક્વાલિટી ઇન્ડેક્સ 2026માં કયા રાજ્યએ ત્રીજું સ્થાન મેળવ્યું?
A) કેરળ  
B) સિક્કિમ  
C) હિમાચલ પ્રદેશ  
D) તમિલનાડુ  
Answer: B) સિક્કિમ
स्पष्टीकरण:
સિક્કિમે 0.63ના સ્કોર સાથે ત્રીજું સ્થાન મેળવ્યું. આ યાદીમાં ગોવા પ્રથમ અને આંધ્રપ્રદેશ બીજા સ્થાને રહ્યા.
18. એક્સેસ ઇક્વાલિટી ઇન્ડેક્સ 2026માં રાજ્યોનું મૂલ્યાંકન કેટલા મુખ્ય સ્તંભોના આધારે કરવામાં આવે છે?
A) 3  
B) 4  
C) 5  
D) 6  
Answer: C) 5
स्पष्टीकरण:
આ સૂચકાંકમાં સમાન મહત્ત્વ ધરાવતા પાંચ મુખ્ય સ્તંભોનો સમાવેશ થાય છે: મૂળભૂત સુવિધાઓ, આરોગ્ય સેવાઓ, શિક્ષણ, સામાજિક-આર્થિક સુરક્ષા અને કાનૂની સેવાઓ.
19. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી નવેમ્બર 2026ના મધ્યમાં ASEAN-India અને East Asia Summitમાં ભાગ લેવા માટે કયા દેશની મુલાકાત લેવાના છે?
A) ઇન્ડોનેશિયા  
B) ફિલિપાઇન્સ (મનીલા)  
C) વિયેતનામ  
D) થાઇલેન્ડ  
Answer: B) ફિલિપાઇન્સ (મનીલા)
स्पष्टीकरण:
પ્રધાનમંત્રી મોદી 16-17 નવેમ્બરના રોજ મનીલામાં યોજાનારી શિખર પરિષદોમાં ભાગ લે તેવી શક્યતા છે. આ શિખર પરિષદો દરમિયાન ક્વાડ નેતાઓની સંભવિત બેઠક પણ યોજાવાની અપેક્ષા હતી.
20. ભારત અને શ્રીલંકાએ નવેમ્બર 2026માં સ્ટાર્ટઅપ અને ટેક્નોલોજી સહકારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કોલંબોમાં કયા મંચની શરૂઆત કરી?
A) ડિજિટલ પાર્ટનરશિપ ફોરમ  
B) ભારત-શ્રીલંકા ઇનોવેશન ફોરમ  
C) સ્ટાર્ટઅપ બ્રિજ  
D) ટેક એલાયન્સ  
Answer: B) ભારત-શ્રીલંકા ઇનોવેશન ફોરમ
स्पष्टीकरण:
આ મંચનો હેતુ માર્ગદર્શન, રોકાણ, વ્યવસાયિક ભાગીદારી અને સંયુક્ત નવીનતા પહેલોના વ્યાપારીકરણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
21. સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસે નાના ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ વાહનના સંયુક્ત વિકાસ માટે કયા દેશની કંપની સાથે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા?
A) જાપાન  
B) બ્રાઝિલ  
C) ફ્રાન્સ  
D) ઓસ્ટ્રેલિયા  
Answer: B) બ્રાઝિલ
स्पष्टीकरण:
સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસે બ્રાઝિલની Concert Technologies કંપની સાથે બે વર્ષના MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આ કરાર હેઠળ ઓછામાં ઓછા 100 કિલોગ્રામ વજનના ઉપગ્રહોને લો અર્થ ઓર્બિટ (LEO) સુધી પહોંચાડી શકે તેવા પ્રક્ષેપણ વાહનના વિકાસની શક્યતાઓનો અભ્યાસ કરવામાં આવશે.
22. ઓક્ટોબર 2026માં ભારતનો છૂટક ફુગાવો (CPI) RBIની ઉપલી સહનશીલતા મર્યાદાને પાર કરીને કેટલો થયો?
A) 5.4%  
B) 6.1%  
C) 4.8%  
D) 7.0%  
Answer: B) 6.1%
स्पष्टीकरण:
ઓક્ટોબર 2026માં ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) આધારિત છૂટક ફુગાવો વધીને 6.1% થયો. લગભગ બે વર્ષ પછી પ્રથમ વખત ફુગાવાએ RBIની 6%ની ઉપલી સહનશીલતા મર્યાદાને પાર કરી હતી.
23. કઈ સંસ્થાના અહેવાલમાં ભારતમાં ક્ષય રોગના કારણે થતા મૃત્યુમાં 38%નો ઘટાડો નોંધાયો હોવાનું જણાવાયું?
A) UNICEF  
B) WHO  
C) વિશ્વ બેંક  
D) UNDP  
Answer: B) WHO
स्पष्टीकरण:
WHO સંબંધિત તાજેતરના આંકડા અને અહેવાલોમાં રાષ્ટ્રીય ક્ષય રોગ નાબૂદી કાર્યક્રમ હેઠળ ભારતની પ્રગતિનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં ક્ષય રોગના કારણે થતા મૃત્યુમાં 38%નો ઘટાડો અને સારવારનો ઊંચો સફળતા દર સામેલ છે.
24. નવેમ્બર 2026ના મધ્યમાં આસામના કાઝીરંગા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન નજીક બસ અને ટ્રક વચ્ચે થયેલા ભયાનક અકસ્માતમાં અંદાજે કેટલા લોકોનાં મૃત્યુ થયાં?
A) 12-15  
B) 20-26  
C) 30-35  
D) 10થી ઓછા  
Answer: B) 20-26
स्पष्टीकरण:
અહેવાલો અનુસાર, એક મુસાફર બસ/મિની બસ અને કન્ટેનર ટ્રક વચ્ચે સામસામે થયેલી ટક્કરમાં 23થી 26 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. મૃતકોમાં વિદ્યાર્થીઓ અને મહિલાઓનો પણ સમાવેશ થતો હતો.
25. વ્યક્તિગત અને સંબંધિત વિવાદ વચ્ચે જેન્સન હુઆંગે નવેમ્બર 2026માં કઈ અગ્રણી ટેક્નોલોજી કંપનીના CEO પદેથી રાજીનામું આપ્યું?
A) AMD  
B) Nvidia  
C) Intel  
D) Broadcom  
Answer: B) Nvidia
स्पष्टीकरण:
વ્યક્તિગત બાબતો સાથે જોડાયેલા અહેવાલો બાદ જેન્સન હુઆંગે Nvidiaના પ્રમુખ, CEO અને બોર્ડ સભ્ય પદેથી રાજીનામું આપ્યું હતું. ત્યારબાદ વચગાળાના CEOની નિમણૂક કરવામાં આવી અને અમેરિકામાં રાજકીય વિવાદ પણ ઊભો થયો હતો.