Current Affairs in Gujarati 12th November 2026 : Current GK

1. જુલાઈ–સપ્ટેમ્બર 2026ના PLFS ત્રિમાસિક બુલેટિન અનુસાર, 15 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના વ્યક્તિઓનો બેરોજગારી દર કેટલો હતો?
A. 5.4%  
B. 5.1%  
C. 4.8%  
D. 6.8%
Answer: B. 5.1%
स्पष्टीकरण:
રાષ્ટ્રીય આંકડાશાસ્ત્ર કાર્યાલય (MoSPI) એ માહિતી આપી હતી કે બેરોજગારીનો દર અગાઉના ત્રિમાસિક ગાળાના 5.4%થી ઘટીને 5.1% થયો હતો. તેનું મુખ્ય કારણ ગ્રામીણ બેરોજગારીમાં ઘટાડો હતો, જે ઘટીને 4.3% થઈ હતી.
2. અખિલ ભારતીય દરિયાકાંઠા સંરક્ષણ કવાયત 'સી વિજિલ-26' (Sea Vigil-26) ની પાંચમી આવૃત્તિનું સંકલન કઈ સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે?
A. ભારતીય તટરક્ષક દળ  
B. ભારતીય નૌકાદળ  
C. ગૃહ મંત્રાલય  
D. સીમા સુરક્ષા દળ
Answer: B. ભારતીય નૌકાદળ
स्पष्टीकरण:
Sea Vigil-26નું આયોજન 11થી 19 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન કરવામાં આવી રહ્યું છે. ભારતીય નૌકાદળ આ કવાયતની મુખ્ય સંસ્થા તરીકે સંકલનની જવાબદારી નિભાવી રહ્યું છે.
3. Moody’s Ratings એ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે ભારતના GDP વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ વધારીને કેટલો કર્યો છે?
A. 6.5%  
B. 6.8%  
C. 7%  
D. 7.2%
Answer: C. 7%
स्पष्टीकरण:
Moody’s એ વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ માટે ભારતના આર્થિક વિકાસનો અંદાજ અગાઉના આશરે 6.5%થી વધારીને 7% કર્યો છે. તેના મુખ્ય કારણોમાં મજબૂત સ્થાનિક વપરાશ, રોકાણમાં સુધારો અને વૈશ્વિક ઊર્જાના ભાવમાં વધારો થવા છતાં ભારતીય અર્થતંત્રની મજબૂતીનો સમાવેશ થાય છે.
4. સાઉદી અરેબિયા સાથે થયેલા દ્વિપક્ષીય હજ કરાર અનુસાર હજ-2027 માટે ભારતનો યાત્રાળુ ક્વોટા કેટલો નક્કી કરવામાં આવ્યો છે?
A. 1,50,000  
B. 1,75,025  
C. 2,00,000  
D. 1,60,000
Answer: B. 1,75,025
स्पष्टीकरण:
કેન્દ્રીય મંત્રી કિરણ રિજિજુએ જેદ્દાહમાં દ્વિપક્ષીય હજ કરાર-2027 પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. ભારતનો હજ ક્વોટા 2025ની જેમ જ 1,75,025 રાખવામાં આવ્યો છે.
5. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે રવિ 2026-27 સિઝન માટે પોષક તત્ત્વો આધારિત સબસિડી (NBS)ના દરોને મંજૂરી આપી છે. આ માટે અંદાજે કેટલી બજેટ ફાળવણીની જરૂર પડશે?
A. ₹50,000 કરોડ  
B. ₹62,370 કરોડ  
C. ₹45,000 કરોડ  
D. ₹70,000 કરોડ
Answer: B. ₹62,370 કરોડ
स्पष्टीकरण:
આ રકમ બજેટ અંદાજ કરતાં લગભગ 64% વધારે છે. રવિ સિઝન દરમિયાન ખેડૂતોને મદદ કરવા માટે નાઇટ્રોજન સબસિડી બમણી કરવામાં આવી છે અને ફોસ્ફરસ સબસિડીમાં 25%નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
6. મુદ્રા (Mudra) અને સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા યોજનાઓ માટે ક્રેડિટ ગેરંટી કવરનો સમયગાળો કઈ તારીખ સુધી લંબાવવામાં આવ્યો છે?
A. 31 માર્ચ 2028  
B. 31 માર્ચ 2030  
C. 31 માર્ચ 2031  
D. 31 માર્ચ 2032
Answer: C. 31 માર્ચ 2031
स्पष्टीकरण:
કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ₹4,111 કરોડના ક્રેડિટ ગેરંટી ફંડ સાથે સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા યોજનાને માર્ચ 2031 સુધી ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય વધુ 2.5 લાખ મહિલાઓ, અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિના ઉદ્યોગસાહસિકોને સહાય પૂરી પાડવાનો છે. 
7. યમુના નદી પર દિલ્હીની પ્રથમ મનોરંજન ક્રૂઝ સેવાનું ઉદ્ઘાટન કયા કેન્દ્રીય મંત્રીએ કર્યું?
A. નીતિન ગડકરી  
B. સર્બાનંદ સોનોવાલ  
C. હરદીપ સિંહ પુરી  
D. જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા
Answer: B. સર્બાનંદ સોનોવાલ
स्पष्टीकरण:
10 નવેમ્બર 2026ના રોજ બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે સોનિયા વિહારમાં રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ-110 (National Waterway-110) પર આ ક્રૂઝ સેવાનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.
8. સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ 2025-26ની રેન્કિંગમાં ભારતનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર કયું રહ્યું?
A. ઇન્દોર  
B. નવી મુંબઈ  
C. સુરત  
D. વિશાખાપટ્ટનમ
Answer: B. નવી મુંબઈ
स्पष्टीकरण:
નવી મુંબઈએ ભારતના સૌથી સ્વચ્છ શહેર તરીકે ઇન્દોરના ઘણા વર્ષોના સતત પ્રભુત્વનો અંત લાવ્યો. સ્વચ્છ ભારત મિશન-શહેરી 2.0 હેઠળના પુરસ્કારો રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. (નોંધ: કેટલાક અહેવાલોમાં વિશાખાપટ્ટનમ જેવા શહેરોના ચોક્કસ કેટેગરીમાં સારા પ્રદર્શનનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.)
9. બ્રિટિશ લેખક એમ. જ્હોન હેરિસને 2026નો બુકર પુરસ્કાર કઈ નવલકથા માટે જીત્યો?
A. ધ એન્ડ ઑફ એવરીથિંગ (The End of Everything)  
B. ફ્લેશ (Flesh)  
C. ધ ટેસ્ટામેન્ટ્સ (The Testaments)  
D. ઓર્બિટલ (Orbital)
Answer: A. ધ એન્ડ ઑફ એવરીથિંગ (The End of Everything)
स्पष्टीकरण:
81 વર્ષની ઉંમરે તેઓ બુકર પુરસ્કાર જીતનાર સૌથી વધુ ઉંમરના વિજેતા અને વિજ્ઞાનકથા/કાલ્પનિક સાહિત્યના પ્રથમ સમર્પિત લેખક બન્યા. આ પુરસ્કારની સ્થાપના 1969માં કરવામાં આવી હતી. તેમની નવલકથા એક ડિસ્ટોપિયન વ્યંગ્ય છે.
10. લિયોનેલ મેસ્સીએ સતત બે સિઝનમાં MLS ગોલ્ડન બૂટ જીતીને ઐતિહાસિક સિદ્ધિ મેળવી. તેઓ કઈ ફૂટબોલ ક્લબ માટે રમી રહ્યા છે?
A. ઇન્ટર મિયામી  
B. LA ગેલેક્સી  
C. ન્યૂયોર્ક સિટી FC  
D. એટલાન્ટા યુનાઇટેડ
Answer: A. ઇન્ટર મિયામી
स्पष्टीकरण:
મેસ્સીએ 2026ની નિયમિત સિઝનમાં સૌથી વધુ 26 ગોલ કર્યા હતા અને સતત બે વખત MLS ગોલ્ડન બૂટ જીતનાર પ્રથમ ખેલાડી બન્યા હતા. તેમણે આ સમયગાળા દરમિયાન 17 અસિસ્ટ પણ નોંધાવ્યા હતા.
11. ભારત સરકારે લિથિયમ-આયન બેટરીના 'બ્લેક માસ'ની નિકાસ પર મુખ્યત્વે કયા હેતુથી પ્રતિબંધ મૂક્યો છે?
A. મહત્વપૂર્ણ ખનિજોની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી અને સ્થાનિક રિસાયક્લિંગને પ્રોત્સાહન આપવું  
B. વિદેશી હૂંડિયામણની આવક વધારવી  
C. વિદેશમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઉત્પાદનને સહાય કરવી  
D. WTOના નિયમોનું પાલન કરવું
Answer: A. મહત્વપૂર્ણ ખનિજોની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી અને સ્થાનિક રિસાયક્લિંગને પ્રોત્સાહન આપવું
स्पष्टीकरण:
વિદેશી વેપાર મહાનિર્દેશાલય (DGFT) એ 11 નવેમ્બર 2026થી અમલમાં આવતી ITC (HS) કોડ 85491400 હેઠળની નિકાસ નીતિમાં ફેરફાર કર્યો છે. તેનો હેતુ સર્ક્યુલર ઇકોનોમી અને સ્થાનિક બેટરી રિસાયક્લિંગ વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવાનો છે.
12. ISRO એ આગામી કયા મિશન માટે ક્રાયોજેનિક એન્જિનનો 200 સેકન્ડનો ફ્લાઇટ સ્વીકૃતિ પરીક્ષણ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યો?
A. ચંદ્રયાન-4  
B. GSLV-F19 (NVS-04ના પ્રક્ષેપણ માટે)  
C. ગગનયાન  
D. આદિત્ય-L2
Answer: B. GSLV-F19 (NVS-04ના પ્રક્ષેપણ માટે)
स्पष्टीकरण:
આ પરીક્ષણ ISROના મહેન્દ્રગિરી સ્થિત પ્રોપલ્શન કોમ્પ્લેક્સમાં કરવામાં આવ્યું હતું. આગામી GSLV-F19 મિશન માટે ક્રાયોજેનિક એન્જિનની તૈયારીની દૃષ્ટિએ આ એક મહત્વપૂર્ણ પરીક્ષણ છે.
13. પટના મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન NSE પર મ્યુનિસિપલ બોન્ડ લિસ્ટ કરાવનાર બિહારની પ્રથમ નાગરિક સંસ્થા બની. આના દ્વારા અંદાજે કેટલી રકમ એકત્ર કરવામાં આવી?
A. ₹100 કરોડ  
B. ₹150 કરોડ  
C. ₹200 કરોડ  
D. ₹250 કરોડ
Answer: C. ₹200 કરોડ (આશરે ₹199.99 કરોડ)
स्पष्टीकरण:
આ 10 વર્ષના બોન્ડ પર 9.20% વ્યાજ દર નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો અને રોકાણકારો તરફથી તેને સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. એકત્ર કરવામાં આવેલી રકમનો ઉપયોગ પટનામાં 18 વિકાસ યોજનાઓ માટે કરવામાં આવશે.
14. બિન-બેંક પેમેન્ટ સિસ્ટમ ઓપરેટરો (Payment System Operators) માટે RBIના નવા સાયબર સુરક્ષા નિર્દેશો અનુસાર કોઈ ઘટનાની જાણ કેટલા સમયની અંદર કરવી ફરજિયાત છે?
A. 2 કલાક  
B. 6 કલાક  
C. 12 કલાક  
D. 24 કલાક
Answer: B. 6 કલાક
स्पष्टीकरण:
પેમેન્ટ સિસ્ટમ ઓપરેટરોએ સાયબર હુમલા, સેવાઓમાં વિક્ષેપ, છેતરપિંડી અથવા ચુકવણીના નિકાલમાં વિલંબની જાણ થયા પછી છ કલાકની અંદર RBI અને CERT-Inને જાણ કરવી જરૂરી છે. 
15. ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના સ્કોટ કોલોમ (Scott Colom) કયા અમેરિકન રાજ્યમાંથી સેનેટની બેઠક જીતશે તેવો અંદાજ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે તેઓ પુનર્નિર્માણ કાળ પછી આ રાજ્યના પ્રથમ અશ્વેત સેનેટર બનશે?
A. અલાબામા  
B. મિસિસિપી  
C. જ્યોર્જિયા  
D. દક્ષિણ કેરોલિના
Answer: B. મિસિસિપી
स्पष्टीकरण:
સોગંદનામા સાથેના મતપત્રોની ગણતરી પછી તેમણે વર્તમાન રિપબ્લિકન સેનેટર સિન્ડી હાઇડ-સ્મિથને હરાવ્યા હતા.
16. COP31 જળવાયુ પરિષદની ચર્ચાઓ કયા શહેર અને દેશમાં શરૂ થઈ?
A. દુબઈ, UAE  
B. અંતાલ્યા, તુર્કી  
C. બાકુ, અઝરબૈજાન  
D. ગ્લાસગો, બ્રિટન
Answer: B. અંતાલ્યા, તુર્કી
स्पष्टीकरण:
11 નવેમ્બર 2026ની આસપાસ તુર્કીના અંતાલ્યા શહેરમાં જળવાયુ પરિવર્તન અંગેની ઔપચારિક ચર્ચાઓ શરૂ થઈ હતી. તેમાં ઉત્સર્જન ઘટાડવું, જળવાયુ નાણાંકીય સહાય અને નબળા દેશોને મદદ કરવા જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
17. એમ. જ્હોન હેરિસનની બુકર પુરસ્કાર વિજેતા નવલકથાનું સૌથી યોગ્ય વર્ણન કયું છે?
A. એક ઐતિહાસિક પ્રેમકથા  
B. એક ડિસ્ટોપિયન વિજ્ઞાનકથા વ્યંગ્ય  
C. એક સાહિત્યિક આત્મકથા  
D. એક ગુનાહિત થ્રિલર
Answer: B. એક ડિસ્ટોપિયન વિજ્ઞાનકથા વ્યંગ્ય
स्पष्टीकरण:
આ નવલકથા વિનાશ પછીના બ્રિટનની પૃષ્ઠભૂમિ પર આધારિત છે અને 2008ના નાણાકીય સંકટથી પ્રેરિત છે. બુકર પુરસ્કારમાં કાલ્પનિક અને વિજ્ઞાનકથા સાહિત્ય માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે.
18. રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર (NCR)માં વાહનોના પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે કઈ સંસ્થાઓને જરૂરી પગલાં લેવાના નિર્દેશ આપ્યા?
A. માત્ર દિલ્હી સરકાર  
B. NCRના રાજ્યો, MCD અને દિલ્હી પોલીસ  
C. માત્ર CPCB  
D. માત્ર પર્યાવરણ મંત્રાલય
Answer: B. NCRના રાજ્યો, MCD અને દિલ્હી પોલીસ
स्पष्टीकरण:
સુપ્રીમ કોર્ટે દિવાળીના સમયગાળા દરમિયાન હવાની ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI)ની સમસ્યાથી આગળ વધીને વાહનોમાંથી નીકળતા ઉત્સર્જનને દિલ્હીના હવા પ્રદૂષણનું એક મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું હતું. અદાલતે સંબંધિત રાજ્યો અને સ્થાનિક સંસ્થાઓને જરૂરી પગલાં લેવાના નિર્દેશ આપ્યા હતા.
19. ભારતની દરિયાકિનારાની લંબાઈ તાજેતરમાં ફરીથી માપવામાં આવતાં આશરે કેટલી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે?
A. 7,516 કિમી  
B. 11,099 કિમી  
C. 9,500 કિમી  
D. 8,000 કિમી
Answer: B. 11,099 કિમી (ચોક્કસ રીતે 11,098.81 કિમી)
स्पष्टीकरण:
ભારતના દરિયાકિનારાની નવી માપવામાં આવેલી લંબાઈ 11,098.81 કિમી છે. આ અગાઉ ઉપયોગમાં લેવાતા 7,516.6 કિમીના આંકડા કરતાં લગભગ 48% વધારે છે. આ સુધારેલા આંકડાનો ઉલ્લેખ Sea Vigil-26ના સંદર્ભમાં કરવામાં આવ્યો હતો. નવી માપનો ઉપયોગ કરનાર આ પ્રથમ આવૃત્તિ છે.
20. IRDAI એ Ind-AS સાથે સુસંગત માળખું તૈયાર કરવા માટે કયા વિષય પર કાર્યકારી જૂથોની રચના કરી છે?
A. વીમા માર્કેટિંગ  
B. જોખમ આધારિત મૂડી (Risk-Based Capital - RBC)  
C. આરોગ્ય વીમા પ્રીમિયમ  
D. પુનઃવીમા કરારો
Answer: B. જોખમ આધારિત મૂડી (Risk-Based Capital - RBC)
स्पष्टीकरण:
IRDAI એ જીવન વીમા અને બિન-જીવન વીમા માટે બે અલગ કાર્યકારી જૂથોની રચના કરી છે. તેનો હેતુ હાલની ફેક્ટર આધારિત સોલ્વન્સી સિસ્ટમને બદલે જોખમ આધારિત મૂડી વ્યવસ્થા લાગુ કરવાનો છે.
21. કેન્દ્રીય મંત્રી જીતન રામ માંઝીએ સૂક્ષ્મ ઉદ્યોગોને સહાય કરવા માટે કઈ યોજના હેઠળ ₹1,000 કરોડ જાહેર કર્યા?
A. PMEGP  
B. મુદ્રા  
C. સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા  
D. ASPIRE
Answer: A. PMEGP
स्पष्टीकरण:
પ્રધાનમંત્રી રોજગાર સર્જન કાર્યક્રમ (PMEGP) હેઠળ 11,333 નવા સૂક્ષ્મ ઉદ્યોગોને સહાય આપવા માટે માર્જિન મની સબસિડી જાહેર કરવામાં આવી હતી. PMEGP એ બિન-કૃષિ ક્ષેત્રના સૂક્ષ્મ ઉદ્યોગો માટેની ધિરાણ સાથે જોડાયેલી સબસિડી યોજના છે.
22. Sea Vigil-26 વિશે નીચેનામાંથી કયું નિવેદન સાચું છે?
A. આ ત્રીજી આવૃત્તિ છે.  
B. આ માત્ર ત્રણ દિવસ ચાલે છે.  
C. તેમાં માછીમારો અને દરિયાકાંઠાના સમુદાયો સામેલ થાય છે.  
D. આ માત્ર પશ્ચિમ દરિયાકિનારા સુધી મર્યાદિત છે.
Answer: C. તેમાં માછીમારો અને દરિયાકાંઠાના સમુદાયો સામેલ થાય છે.
स्पष्टीकरण:
આ કવાયત સમગ્ર ભારતીય દરિયાકિનારા અને વિશિષ્ટ આર્થિક ક્ષેત્ર (EEZ)માં યોજવામાં આવે છે. તેમાં તમામ દરિયાકાંઠાના રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, નૌકાદળ, તટરક્ષક દળ, પોલીસ, કસ્ટમ્સ વિભાગ અને સ્થાનિક સમુદાયો મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
23. રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે અમેરિકાની મધ્યસ્થીથી વાટાઘાટો કયા શહેરમાં યોજાઈ હતી, જેના પરિણામે મોટી સંખ્યામાં કેદીઓની મુક્તિ અંગે સહમતી થઈ?
A. જિનીવા  
B. અબુ ધાબી  
C. ઇસ્તંબુલ  
D. રિયાધ
Answer: B. અબુ ધાબી
स्पष्टीकरण:
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે અબુ ધાબીમાં અમેરિકાની મધ્યસ્થીથી મહત્વપૂર્ણ ત્રિપક્ષીય વાટાઘાટો યોજાઈ હતી. તેને વર્ષના પ્રારંભ પછીની પ્રથમ મહત્વપૂર્ણ વાટાઘાટ ગણાવવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં કેદીઓની અદલાબદલી કરવા અંગે સહમતી થઈ હતી.
24. નવેમ્બર 2026ના મધ્યમાં સ્પેનમાં કેટલાં વર્ષો પછી પ્રથમ વખત દેશવ્યાપી હડતાળ યોજાઈ?
A. 5 વર્ષ  
B. 10 વર્ષ  
C. 14 વર્ષ  
D. 20 વર્ષ
Answer: C. 14 વર્ષ
स्पष्टीकरण:
કામદારો અને ટ્રેડ યુનિયનોએ દેશવ્યાપી હડતાળમાં ભાગ લીધો હતો. આ હડતાળ દરમિયાન આવાસની સમસ્યા, ખરીદ શક્તિ અને આર્થિક તથા રાજકીય મુદ્દાઓને મુખ્યત્વે ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.
25. કોલકાતા-સૈરાંગ એક્સપ્રેસ આસામમાં કયા સ્થળની નજીક પાટા પરથી ઉતરી ગઈ હતી, જેમાં કોઈને ઈજા થયાના સમાચાર મળ્યા ન હતા?
A. ગુવાહાટી મુખ્ય સ્ટેશન  
B. દિગારુ રેલવે સ્ટેશન  
C. સિલચર  
D. ડિબ્રુગઢ
Answer: B. દિગારુ રેલવે સ્ટેશન
स्पष्टीकरण:
11 નવેમ્બર 2026ના રોજ ગુવાહાટીની નજીક ટ્રેનનું એન્જિન અને કેટલાક ડબ્બા પાટા પરથી ઉતરી ગયા હતા. આ ઘટનામાં કોઈ મુસાફરને ઈજા થયાના સમાચાર મળ્યા ન હતા. મુસાફરોને બીજી ટ્રેન દ્વારા સુરક્ષિત રીતે તેમના ગંતવ્ય સ્થાને પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા.