Current Affairs 16th November 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी मनीला येथे खालीलपैकी कोणत्या शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी भेट देत आहेत?
A. G20 शिखर परिषद
B. 23 वी ASEAN-भारत शिखर परिषद आणि 21 वी पूर्व आशिया शिखर परिषद
C. BRICS शिखर परिषद
D. SCO शिखर परिषद
Answer: B
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 16-17 नोव्हेंबर 2026 रोजी फिलिपाइन्सची राजधानी मनीला येथे 23 व्या ASEAN-भारत शिखर परिषदेत आणि 21 व्या पूर्व आशिया शिखर परिषदेत सहभागी होत आहेत. फिलिपाइन्स 2026 मध्ये ASEAN चे अध्यक्षपद भूषवत आहे.
2. बंगालच्या उपसागरातील कोणती हवामान प्रणाली 16-17 नोव्हेंबर 2026 च्या सुमारास 'अकवान' नावाच्या चक्रीवादळात तीव्र होण्याची शक्यता आहे?
A. अवदाब (Depression)
B. केवळ कमी दाबाचा पट्टा
C. पश्चिमी विक्षोभ
D. उष्णतेची लाट (Heatwave)
Answer: A
स्पष्टीकरण: भारतीय हवामान विभागाने (IMD) सांगितले की, बंगालच्या उपसागरातील अवदाब 16 नोव्हेंबरच्या संध्याकाळपर्यंत 'अकवान' चक्रीवादळात रूपांतरित होण्याची शक्यता आहे. 17 नोव्हेंबरपर्यंत ते तीव्र चक्रीवादळ बनू शकते.
3. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने कोणत्या देशातील अमेरिकेच्या लष्करी सुविधेवर ड्रोन हल्ला केल्याचा दावा केला?
A. कतार
B. बहरीन
C. संयुक्त अरब अमिराती (UAE)
D. सौदी अरेबिया
Answer: B
स्पष्टीकरण: इराणने बहरीनमधील अल-रिफा तळावरील अमेरिकेच्या रडार केंद्राला लक्ष्य करून सहा ड्रोनद्वारे हल्ला केल्याचा दावा केला. बहरीनने हे हल्ले रोखल्याचे सांगितले. अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडनुसार, ड्रोन पाडण्यात आले आणि कोणतीही जीवितहानी किंवा नुकसान झाले नाही.
4. 15-16 नोव्हेंबर 2026 च्या सुमारास अमेरिकेतील हवाई वाहतुकीवर कोणता मोठा परिणाम झाला?
A. देशव्यापी वैमानिकांचा संप
B. संप्रेषण यंत्रणेतील बिघाडामुळे देशभरातील विमान उड्डाणे थांबवण्यात आली
C. ज्वालामुखीच्या राखेचे ढग
D. इंधनाची कमतरता
Answer: B
स्पष्टीकरण: हवाई वाहतूक नियंत्रण प्रणालीतील राउटर आणि संप्रेषण यंत्रणेशी संबंधित तांत्रिक बिघाडामुळे अमेरिकेत अनेक तासांसाठी देशव्यापी विमान उड्डाणे थांबवण्यात आली. यामुळे हजारो उड्डाणे रद्द झाली आणि अनेक उड्डाणांना विलंब झाला. जुन्या हवाई वाहतूक प्रणालीच्या आधुनिकीकरणासाठी ट्रम्प प्रशासनाने अतिरिक्त निधीची मागणी केली.
5. 15 नोव्हेंबर 2026 रोजी SpaceX ने यशस्वीपणे कोणती ऐतिहासिक कामगिरी केली?
A. स्टारशिप चंद्रावर उतरवले
B. प्रक्षेपण टॉवरच्या 'चॉपस्टिक' बाहूंच्या मदतीने स्टारशिपचा वरचा टप्पा पकडला
C. मानवांना मंगळ ग्रहावर पाठवले
D. स्टारशिपच्या मदतीने आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाशी जोडणी केली
Answer: B
स्पष्टीकरण: SpaceX ने टेक्सासमधील स्टारबेस येथे 'मेचाझिला' प्रक्षेपण टॉवरच्या बाहूंच्या मदतीने स्टारशिपचा वरचा टप्पा यशस्वीपणे पकडला. रॉकेटच्या जलद पुनर्वापराच्या दिशेने ही एक महत्त्वपूर्ण कामगिरी आहे.
6. चीनच्या संशयित गुप्तचर एजंटशी संबंधित आरोप आणि विवाहबाह्य संबंधांच्या बातम्यांदरम्यान Nvidia चे कोणते CEO यांनी राजीनामा दिला?
A. सत्या नडेला
B. जेन्सेन हुआंग
C. लिसा सु
D. टिम कुक
Answer: B
स्पष्टीकरण: Nvidia चे CEO आणि संस्थापक जेन्सेन हुआंग यांनी विवाहबाह्य संबंधांशी संबंधित वृत्तांनंतर पद सोडले. त्यापैकी एक संबंध चीनच्या संशयित गुप्तहेराशी संबंधित असल्याचे सांगण्यात आले. कंपनीच्या CFO कोलेट क्रेस यांनी अंतरिम CEO पदाची जबाबदारी स्वीकारली.
7. झारखंडने 2026 मध्ये आपला स्थापना दिवस कोणत्या तारखेला साजरा केला?
A. 14 नोव्हेंबर
B. 15 नोव्हेंबर
C. 16 नोव्हेंबर
D. 26 जानेवारी
Answer: B
स्पष्टीकरण: झारखंडने 15 नोव्हेंबर 2026 रोजी आपला 26 वा स्थापना दिवस साजरा केला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी राज्यातील नागरिकांना शुभेच्छा दिल्या आणि राज्याच्या आदिवासी वारशाचे महत्त्व अधोरेखित केले.
8. कोणत्या सणाच्या अंतिम दिवशी (संध्या अर्घ्य) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 16 नोव्हेंबर 2026 च्या सुमारास शुभेच्छा दिल्या?
A. दिवाळी
B. छठ पूजा
C. होळी
D. नवरात्री
Answer: B
स्पष्टीकरण: छठ पूजेचा समारोपाचा दिवस (उषा/संध्या अर्घ्य) नोव्हेंबर 2026 च्या मध्यावर आला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी छठ पूजेच्या शुभेच्छा देताना सूर्यदेव सर्वांच्या जीवनात प्रकाश आणो, अशी प्रार्थना केली.
9. प्रिन्स विल्यम आणि कॅथरीन (प्रिन्सेस ऑफ वेल्स) भारताला प्रामुख्याने कोणत्या कार्यक्रमासाठी भेट देत आहेत?
A. राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा
B. मुंबई येथे 2026 अर्थशॉट पुरस्कार सोहळा
C. G20 शिखर परिषद
D. क्रिकेट विश्वचषक अंतिम सामना
Answer: B
स्पष्टीकरण: प्रिन्स विल्यम आणि कॅथरीन 2026 अर्थशॉट पुरस्कार सोहळ्यात सहभागी होण्यासाठी मुंबईत दाखल झाले. 2022 नंतरचा हा त्यांचा पहिला संयुक्त परदेश दौरा आहे. अर्थशॉट पुरस्काराची स्थापना प्रिन्स विल्यम यांनी केली होती.
10. केंद्रीय वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांनी घोषणा केली की, भारत आणि अमेरिका तत्त्वतः कोणत्या बाबतीत सहमत झाले आहेत?
A. कोणत्याही अटींशिवाय मुक्त व्यापार करार
B. भारतीय वस्तूंना प्रतिस्पर्धी देशांच्या तुलनेत कमी शुल्कासह विशेष बाजारपेठ प्रवेश
C. सर्व शुल्क पूर्णपणे रद्द करणे
D. केवळ तंत्रज्ञान हस्तांतरण
Answer: B
स्पष्टीकरण: भारत आणि अमेरिका भारतीय उत्पादनांना अमेरिकेच्या बाजारपेठेत विशेष प्रवेश देण्यास तत्त्वतः सहमत झाले आहेत. द्विपक्षीय व्यापार कराराचा पहिला टप्पा चालू आर्थिक वर्षाच्या अखेरीस पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
11. संसदेचे हिवाळी अधिवेशन डिसेंबर 2026 च्या पहिल्या आठवड्यात सुरू होण्याची शक्यता आहे. यामध्ये कोणत्या प्रमुख विधायी विषयाला प्राधान्य दिले जाण्याची शक्यता आहे?
A. नवीन GST दर
B. मतदारसंघ पुनर्रचनेशी संबंधित महिला आरक्षण विधेयक
C. कृषी कायद्यांची पुनर्स्थापना
D. नागरिकत्व सुधारणा कायद्याचा विस्तार
Answer: B
स्पष्टीकरण: वृत्तांनुसार, डिसेंबरच्या सुरुवातीला सुरू होणाऱ्या संसदेच्या हिवाळी अधिवेशनात मतदारसंघ पुनर्रचनेशी संबंधित महिला आरक्षण विधेयकाला प्राधान्य दिले जाऊ शकते. दरम्यान, मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरावलोकनावरून (SIR) राजकीय चर्चा सुरू आहे.
12. भारताने नोव्हेंबर 2026 मध्ये पाच सामन्यांची ODI मालिका 3-1 ने कोणत्या देशाविरुद्ध जिंकली?
A. ऑस्ट्रेलिया
B. न्यूझीलंड
C. इंग्लंड
D. दक्षिण आफ्रिका
Answer: B
स्पष्टीकरण: भारताने माउंट माउंगानुई येथे झालेल्या अंतिम एकदिवसीय सामन्यात न्यूझीलंडचा 22 धावांनी पराभव करून मालिका 3-1 ने जिंकली. सात वर्षांनंतर न्यूझीलंडमध्ये भारताने पहिल्यांदाच ODI मालिका जिंकली.
13. 2026 चा अर्थशॉट पुरस्कार सोहळा भारतातील कोणत्या शहरात आयोजित करण्यात आला आहे?
A. नवी दिल्ली
B. मुंबई
C. बेंगळुरू
D. हैदराबाद
Answer: B
स्पष्टीकरण: प्रिन्स विल्यम आणि कॅथरीन अर्थशॉट पुरस्कार सोहळ्यात सहभागी होण्यासाठी मुंबईत आहेत. हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा पुरस्कार सोहळा असल्याचे सांगितले जात आहे. या उपक्रमांतर्गत भारतातील हजारो शाळांशी संपर्क साधण्यात आला आहे.
14. संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या कोणत्या मसुदा ठरावाच्या विरोधात भारताने मतदान केले?
A. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत (UNSC) भारताला कायमस्वरूपी जागा देणे
B. मृत्युदंडाच्या वापरावर स्थगिती आणणे
C. अण्वस्त्रांवर बंदी घालणे
D. विकसनशील देशांसाठी हवामान निधी
Answer: B
स्पष्टीकरण: मेक्सिकोने प्रायोजित केलेल्या 'मृत्युदंडाच्या वापरावर स्थगिती' (Moratorium on the use of the death penalty) या ठरावाच्या विरोधात मतदान करणाऱ्या 33 देशांमध्ये भारताचा समावेश होता. या ठरावाला 133 देशांनी पाठिंबा दिला.
15. जनजातीय गौरव दिनानिमित्त (15 नोव्हेंबर) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अंदाजे किती किमतीच्या आदिवासी विकास प्रकल्पांचे उद्घाटन केले?
A. ₹1,000 कोटी
B. ₹3,000 कोटी
C. ₹5,000 कोटी
D. ₹10,000 कोटी
Answer: B
स्पष्टीकरण: भगवान बिरसा मुंडा यांच्या जयंतीनिमित्त पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सुमारे ₹3,000 कोटींच्या 246 आदिवासी विकास प्रकल्पांची सुरुवात केली. त्यांनी आदिवासी भागातील नक्षलवादी हिंसाचार संपुष्टात येण्याबाबतही भाष्य केले.
16. नवीनतम राष्ट्रीय आरोग्य लेखा (National Health Accounts) नुसार, भारताचा सरकारी आरोग्य खर्च तिपटीपेक्षा जास्त वाढून अंदाजे किती झाला?
A. ₹2 लाख कोटी
B. ₹4.14 लाख कोटी (2023-24)
C. ₹6 लाख कोटी
D. ₹1.5 लाख कोटी
Answer: B
स्पष्टीकरण: केंद्र सरकारचा आरोग्य खर्च 2013-14 मध्ये ₹1.30 लाख कोटी होता. तो 2023-24 मध्ये वाढून ₹4.14 लाख कोटी झाला. तसेच, कुटुंबांच्या खिशातून होणारा आरोग्य खर्च (Out-of-Pocket Expenditure) कमी होऊन 42.7% झाला.
17. क्वाड (Quad) नेत्यांची बैठक ASEAN शिखर परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर कोणत्या शहरात होण्याची अपेक्षा आहे?
A. जकार्ता
B. मनीला
C. सिंगापूर
D. नवी दिल्ली
Answer: B
स्पष्टीकरण: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी तसेच जपान आणि ऑस्ट्रेलियाचे नेते ASEAN संबंधित शिखर परिषदांच्या वेळी मनीला येथे क्वाड बैठक घेणार आहेत.
18. नोव्हेंबर 2026 च्या मध्यात कोणत्या प्रमुख अमेरिकन तंत्रज्ञान कंपनीच्या सेवा बंद पडल्यामुळे भारतासह जगभरातील व्यवसायांवर परिणाम झाला?
A. Google Cloud आउटेज
B. Microsoft आउटेज
C. Amazon Web Services ची संपूर्ण सेवा बंद
D. Meta प्लॅटफॉर्म ब्लॅकआउट
Answer: B
स्पष्टीकरण: Microsoft च्या सेवांमध्ये झालेल्या मोठ्या तांत्रिक बिघाडामुळे जगभरातील व्यवसायांवर परिणाम झाला. त्यानंतरच्या काही दिवसांत सेवा पूर्ववत होण्याची प्रक्रिया मर्यादित स्वरूपात सुरू असल्याचे वृत्त आले.
19. 16 नोव्हेंबर 2026 च्या सुमारास थायलंडमधील कोणत्या प्रांतात चार मजली इमारतीला लागलेल्या आगीत किमान 11 जणांचा मृत्यू झाला?
A. बँकॉक
B. फुकेत
C. चियांग माई
D. पटाया
Answer: B
स्पष्टीकरण: थायलंडमधील फुकेत प्रांतात एका इमारतीला आग लागून किमान 11 जणांचा मृत्यू झाला आणि 30 हून अधिक लोक जखमी झाले.
20. इराणने दावा केला की 20 लाख बॅरल तेल वाहून नेणारे सुपरटँकर कोणत्या ठिकाणी समुद्री सुरुंगाला धडकल्यानंतर बुडाले?
A. लाल समुद्र
B. होर्मुझची सामुद्रधुनी
C. केवळ पर्शियन आखात
D. एडनचे आखात
Answer: B
स्पष्टीकरण: इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने (IRGC) दावा केला की, प्रादेशिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर एक सुपरटँकर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत समुद्री सुरुंगाला धडकून बुडाले.
21. नोव्हेंबर 2026 च्या मध्यात भारतात कोणत्या कायद्यांतर्गत Consent Managers च्या नोंदणीची व्यवस्था लागू झाली?
A. माहिती तंत्रज्ञान कायदा, 2000
B. डिजिटल वैयक्तिक डेटा संरक्षण (DPDP) कायदा, 2023
C. आधार कायदा
D. ग्राहक संरक्षण कायदा
Answer: B
स्पष्टीकरण: डिजिटल वैयक्तिक डेटा संरक्षण (DPDP) कायदा, 2023 अंतर्गत Consent Managers च्या नोंदणीची व्यवस्था लागू झाली. यासाठी किमान ₹2 कोटी निव्वळ संपत्तीची अट निश्चित करण्यात आली आहे.
22. सरकार बदलल्यानंतर सहा महिन्यांच्या आत आरोपीच्या पाचव्या 'एन्काउंटर'मधील मृत्यूची नोंद कोणत्या भारतीय राज्याच्या पोलिसांनी केली?
A. उत्तर प्रदेश
B. पश्चिम बंगाल
C. बिहार
D. महाराष्ट्र
Answer: B
स्पष्टीकरण: पश्चिम बंगाल पोलिसांनी एका कॉन्स्टेबलवर गोळीबार केल्याचा आरोप असलेल्या व्यक्तीला ठार केले. नागरी समाजातील काही संघटनांनी या घटनेला न्यायबाह्य हत्या म्हटले. राज्यात भाजपचे सरकार आल्यानंतर सहा महिन्यांत घडलेली ही पाचवी अशी घटना असल्याचे सांगण्यात आले.
23. चीनमध्ये स्वतंत्रपणे विकसित करण्यात आलेल्या 10 टन क्षमतेच्या इलेक्ट्रिक व्यावसायिक विमान CE-25A ने कोणती महत्त्वाची कामगिरी केली?
A. पहिले मानवरहित उड्डाण
B. पहिले वैमानिकासह उड्डाण
C. पहिले आंतरखंडीय उड्डाण
D. पहिली प्रवासी सेवा
Answer: B
स्पष्टीकरण: चीनमध्ये विकसित करण्यात आलेल्या 10 टन क्षमतेच्या इलेक्ट्रिक विमान CE-25A ने आपले पहिले वैमानिकासह उड्डाण यशस्वीपणे पूर्ण केले.
24. संसदेच्या हिवाळी अधिवेशनात कोणत्या गोष्टीच्या विशेष सखोल पुनरावलोकनावर (SIR) विशेष भर दिला जाण्याची अपेक्षा आहे?
A. जनगणना डेटा
B. मतदार याद्या
C. GST रिटर्न
D. आयकर विवरणपत्रे
Answer: B
स्पष्टीकरण: मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरावलोकनाची (Special Intensive Revision - SIR) प्रक्रिया हा एक मोठा राजकीय वादाचा मुद्दा बनला आहे. हिवाळी अधिवेशनापूर्वी या विषयावर सरकार आणि विरोधकांमध्ये मतभेद कायम आहेत.
25. नोव्हेंबर 2026 मध्ये कुमामोटो मास्टर्स जपानचे विजेतेपद कोणत्या भारतीय बॅडमिंटनपटूने जिंकले?
A. पी. व्ही. सिंधू
B. लक्ष्य सेन
C. किदांबी श्रीकांत
D. सात्विकसाईराज रंकीरेड्डी
Answer: B
स्पष्टीकरण: लक्ष्य सेनने अंतिम सामन्यात जपानच्या कोकी वातानाबेचा पराभव करून कुमामोटो मास्टर्स जपानचे विजेतेपद पटकावले.