CUET PG Sahitya (Alankara and Kavya varga) Syllabus 2027, Exam Pattern, Exam Date 2027
Detail Information about CUET PG has published notification 2027 for this exam of Sahitya (Alankara and Kavya varga) (ACQP19) vacancies. Those Candidates who are Interested to the following vacancy and completed all Eligibility Criteria can read the Notification & Apply Online. In this page we provide the Complete Syllabus of this Exam with Latest Update Exam Pattern and the Exam.
CUET PG Syllabus 2027 - Overview
| Full Exam Name |
Central Universities Entrance Test (CUET) |
| Conducting Body |
National Testing Agency (NTA) |
| Frequency of Conduct |
Once a year |
| Courses Offered |
Postgraduate |
| Mode of Application |
Online |
| Type of questions |
Multiple-choice questions |
| Category |
Syllabus and Exam Pattern |
| Official website |
https://cuet.nta.nic.in/ |
CUET PG Sahitya (Alankara and Kavya varga) Syllabus 2027
Sahitya (Alankara and Kavya varga) (ACQP19)
UNIT – 1 : काव्यवर्गः (Kāvya Varga) :
1. काव्यस्वरूपम् (Nature and Definition of Kāvya):
काव्यस्य संकल्पना – “वाक्यं रसात्मकं काव्यम्” (आनन्दवर्धन, मम्मट, विश्वनाथ इत्यादयः)।
काव्यस्य प्रयोजनम् – शिक्षार्थं मनोरञ्जनार्थं च।
काव्यलक्षणानि – शब्दार्थौ सहितौ काव्यमिति, रसात्मकत्वम्, ध्वन्यात्मकत्वम् इत्यादि।
2. काव्यभेदाः (Types of Kāvya):
श्रव्यकाव्यं (काव्यं यत् श्रोतुं योग्यं) –
उदाहरणानि : महाकाव्यम्, खण्डकाव्यम्, गीति-काव्यम्, प्रबन्धकाव्यम्।
दृश्यकाव्यं (काव्यं यत् द्रष्टुं योग्यं) –
उदाहरणानि : नाटकं, रूपकं, एकाङ्किका, उपरूपकं इत्यादि।
3. काव्यविकासः (Development of Sanskrit Poetics):
प्राचीनकालः – भरत मुनिः (नाट्यशास्त्र), भामहः (काव्यालङ्कारः), दण्डी (काव्यादर्शः)।
मध्यकालः – आनन्दवर्धनः (ध्वन्यालोकः), मम्मटः (काव्यप्रकाशः), विश्वनाथः (साहित्यदर्पणः)।
उत्तरकालः – अप्पयदीक्षितः, जगन्नाथः इत्यादयः।
4. काव्यलक्षणं (Essential Elements of Poetry):
शब्दः – शब्दशुद्धिः, लाघवम्, माधुर्यं, ओजः, प्रसादगुणः।
अर्थः – अर्थशुद्धिः, रसाभिव्यक्तिः, भावनासौन्दर्यम्।
रसः – शृङ्गारादिरसाः, स्थायिभाव-व्यभिचारिभाव-संयोजनम्।
5. श्रव्यकाव्यस्य प्रकाराः (Forms of Aural Literature):
महाकाव्यम् (उदा. रघुवंशम्, कुमारसंभवम्)।
खण्डकाव्यम्, गीति-काव्यम्, चम्पूकाव्यम्, शतक-काव्यम् इत्यादि।
6. दृश्यकाव्यस्य प्रकाराः (Forms of Visual Literature):
रूपकाणि (नाटकं, प्रकरणं, अंक, उपरूपकं)।
नाट्यलक्षणानि (नायक, नायिका, रस-भाव-संयोगः)।
प्रमुख नाटककाराः – कालिदासः, भासः, भवभूति, श्रीहर्षः इत्यादयः।
UNIT – 2 : अलङ्कारवर्गः (Alaṅkāra Varga) :
1. अलंकारपरिचयः (Introduction to Alaṅkāra):
“अलं करोति इति अलंकारः” – यः काव्यस्य शोभां वर्धयति सः।
अलंकारस्य प्रयोजनम् – काव्यस्य सौन्दर्यवृद्धिः।
भामह-दण्डिन-मम्मटादीनां मतभेदाः।
2. अलंकारभेदाः (Types of Alaṅkāra):
(क) शब्दालंकाराः (Figures of Sound):
अनुप्रासः (Alliteration)
यमकं (Repetition)
छन्दः, श्लेषः, अनन्वयः इत्यादयः।
(ख) अर्थालंकाराः (Figures of Sense):
उपमा (Simile)
रूपकं (Metaphor)
उत्प्रेक्षा (Fancy)
अतिशयोक्ति (Hyperbole)
व्यतिरेकः, विरोधाभासः, दृष्टान्तः, अनुप्रासिकमित्यादयः।
(ग) मिश्रालंकाराः (Mixed Figures):
यत्र शब्दार्थयोः सामञ्जस्येन शोभा वर्धते।
उदाहरणम् – श्लेषोपमा, रूपकातिशयोक्ति इत्यादयः।
3. प्रमुखाचार्याः (Major Scholars of Alaṅkāra Śāstra):
भामहः – काव्यालंकारः
दण्डी – काव्यादर्शः
उद्भटः, वामनः, आनन्दवर्धनः (ध्वन्यालोकः)
मम्मटः – काव्यप्रकाशः
विश्वनाथः – साहित्यदर्पणः
4. रस-ध्वनि-अलंकार-संबन्धः (Relation among Rasa, Dhvani, and Alaṅkāra):
रसः – काव्यात्मा
ध्वनिः – रसस्य अभिव्यक्ति-मार्गः
अलंकारः – शोभाकरः, रसस्य सहायः
5. अलंकारप्रयोगः (Application of Figures in Poetry):
कालिदासस्य, भारवेर्, माघस्य, श्रीहर्षस्य च काव्येषु अलंकारप्रयोगाः।
काव्यदृष्टान्ताः – “कस्तूरी तिलकं ललाटपटले…” (अनुप्रासः), “चन्द्रः मुखं तव” (उपमा)।
CUET PG Sahitya (Alankara and Kavya varga) Exam Pattern 2027
Sahitya (Alankara and Kavya varga) (ACQP19)
Medium : Sanskrit
Duration : 90 Minutes
Negative Marking : 01
Correct Answer : 4 marks will be awarded for each correct response.
| S.No. |
Subject |
No.of Question |
Marks |
| 1. |
Sahitya (Alankara and Kavya varga) |
75 |
300 |
| |
Total |
75 |
300 |
CUET PG Exam Date 2027 : March to April 2027 (Tentative)
Starting Date of Application Form : January 2027
Last Date of Application Form : February 2027